Tegels zijn een van de meest gebruikte materialen in huis, en dat is niet voor niets. Of het nu gaat om de badkamer, keuken, gang of buitenterras: vloer- en wandbekleding van keramiek of natuursteen is slijtvast, makkelijk schoon te maken en er zijn eindeloos veel soorten te vinden. Toch weten veel mensen niet goed waar ze moeten beginnen als ze een ruimte willen betegelen. Van het kiezen van het juiste formaat tot het correct aanbrengen van voegen: er komt meer bij kijken dan je misschien denkt.
De juiste tegel kiezen voor elke ruimte
Niet elke vloer- of wandtegel is geschikt voor iedere plek in huis. In een natte ruimte zoals de douche of het bad heb je een oplossing nodig die bestand is tegen vocht en schimmel. Keramische tegels en porseleinen varianten zijn daar heel geschikt voor, omdat ze weinig water opnemen. Voor de vloer in de badkamer is het slim om te letten op de stroefheidsgraad, ook wel aangeduid met de R-waarde. Hoe hoger die waarde, hoe meer grip de vloer biedt en hoe kleiner de kans op uitglijden. Op een terras of buiten zijn vorstbestendige soorten nodig, want gewone keramische typen kunnen barsten bij vriesweer. Formaat speelt ook een grote rol: grote formaten geven een ruimte een rustige, open uitstraling, terwijl kleine mozaïekjes juist een gedetailleerd en speels effect geven.
Zelf leggen of een vakman inschakelen
Veel mensen vragen zich af of ze keramische vloerbekleding zelf kunnen leggen. In principe is dat mogelijk, maar het vraagt wel om geduld en een goede voorbereiding. De ondergrond moet vlak, schoon en droog zijn. Kleine oneffenheden kun je wegwerken met een egaliseermiddel. Daarna gebruik je tegellijm om de stukken stuk voor stuk vast te zetten, waarbij je begint vanuit het midden van de ruimte. Zo voorkom je dat je aan de randen met hele kleine snippers eindigt. Na het leggen moet de lijm uitharden voordat je kunt voegen. Voegen geeft de afwerking een strakke uitstraling en voorkomt dat vuil en vocht tussen de stukken doordringt. Rond de rand van de ruimte, bij de overgang naar de muur, gebruik je kitrand in plaats van voegmiddel. Die kit kan meebewegen als de vloer een beetje werkt, zodat er geen scheuren ontstaan.
Onderhoud en het schoonmaken van tegels
Een betegelde vloer of wand is over het algemeen makkelijk schoon te houden. Regelmatig vegen of dweillen is genoeg voor het dagelijks onderhoud. Voor hardnekkig vuil in de voegen kun je een stijve borstel gebruiken met een speciaal voegreiniger. Kalkafzetting, zoals je die ziet in de douche, verwijder je met een kalkontvetter of een oplossing van azijn en water. Let op dat je geen agressieve middelen gebruikt op geglazuurde oppervlakken, want die kunnen de toplaag beschadigen. Natuurstenen varianten zoals marmer of leisteen vragen iets meer zorg: ze zijn gevoeliger voor zuur en moeten soms worden geïmpregneerd om vlekken te voorkomen. Kitrand in de douche of rond het bad kan na verloop van tijd verkleuren of loslaten. Dan is het slim om de oude kit te verwijderen en opnieuw te kitten. Dat doe je met een afbreekmes of verfkrabber om de randen los te snijden, waarna je de resten weghaalt met een plamuurmes of kitverwijderaar.
Oude tegels verwijderen en vervangen
Soms is vervanging de enige optie, bijvoorbeeld als er meerdere gebroken of losse exemplaren zijn. Het weghakken van oude muur- of vloerbedekking van keramiek is een arbeidsintensieve klus. Je hebt een beitel en een hamer nodig, of een schuurmachine met een speciale opzet. Zorg dat je een veiligheidsbril draagt, want de scherven kunnen alle kanten op vliegen. Na het verwijderen moet je de ondergrond controleren op beschadigingen en deze eventueel herstellen voordat je begint met het leggen van nieuw materiaal. Het is ook het moment om te kijken of de waterdichting achter de wand nog in orde is, want in een natte ruimte is dat heel belangrijk. Nieuwe stukken laten soms qua kleur of structuur licht afwijken van de bestaande, dus als je slechts een paar stuks wilt vervangen, is het verstandig om eerst te kijken of je nog restjes uit dezelfde partij kunt vinden.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of een tegel geschikt is voor buiten?
Een tegel die geschikt is voor buiten moet vorstbestendig zijn. Dit staat aangegeven op de verpakking of in de productomschrijving. Kijk ook naar de slipweerstand: voor buiten gebruik is minimaal klasse R11 aanbevolen.
Hoe bereken ik hoeveel tegels ik nodig heb?
Om te berekenen hoeveel tegels je nodig hebt, meet je de oppervlakte van de ruimte in vierkante meters. Tel daar altijd vijf tot tien procent bij op als marge voor snijverlies en eventuele breuk tijdens het leggen.
Wat is het verschil tussen keramische en porseleinen tegels?
Keramische tegels zijn gemaakt van gebakken klei en hebben vaak een glazuurlaag. Porseleinen tegels worden gebakken op een hogere temperatuur en zijn daardoor harder, minder poreus en beter bestand tegen slijtage en vochtopname.
Hoe lang moet tegellijm drogen voordat ik kan voegen?
Tegellijm heeft meestal 24 uur nodig om voldoende uit te harden voordat je kunt beginnen met voegen. Bij hoge luchtvochtigheid of lage temperaturen kan dit langer duren. Controleer altijd de aanbeveling op de verpakking van de lijm die je gebruikt.